GASTRONOMİ  SÖZLÜĞÜ

 

Aldante :     Normalden daha az pişmiş

 

Ambles :      Suda pişirilme şekli

 

Antre :         Ana yemekten önce yenilen yemek

 

Asprik :        Jöle içerisinde dondurulmuş yemek, jöleyle dondurulmuş, parlatılmış et

 

Benmari :     Sıcak su dolu bir kaba başka bir kabın yerleştirilerek narin yiyeceklerin pişirilmesi

 

Beşamel :     Süt, yağ ve un ile yapılan sos

 

Blanşı:         Pastacılıkta şeker ile yumurta sarısını çırparak beyazlaştırma usülü ayrıca sebzeler için soğuk sudan geçirip yumuşatma işlemi

 

Brunaous:    Tavla zarı şeklinde bir doğrama stili

 

Buk Garni:   Aromatik tat ve koku vermek için (yemek ve et sularında) havuç, kekik, defne, soğan vb. bağlayarak pişen yemeğin içine koyuluyor. Yemek piştikten sonra bu ilaveler geri alınıyor.

 

Dana Fond: Dana kemiği ve  aromik maddelerle yapılan ana sos. Kahverengi veya  beyaz bir renge sahiptir.

 

Dana Fon Ju :  Kahverengi sosu yarıya çektirilerek yapılan ana soslardan biri.

 

Flato: Kemiklerinden ayrılmış et.

 

Flembe: Alevlendirme

 

Fondan: Pastacılıkta kullanılan beyaz şeker.

 

Fri Pişirme Usulü: Kızgın yağda pişirme usulü

 

Füme: Dumanda hazırlanan yiyecekler. Balık ve etlerde kullanılır.

 

Graten: Yiyeceklerin üstünün salamandıra kızartılması

 

Glase : Arpacık soğan, havuç ve soğanı, şeker, tereyağı ve az suyla pişirme yöntemi

 

Jülyen: Sebzeleri kibrit çöpü şeklinde doğrama

 

Jül: Et, tavuk gibi yemekleri pişirme kabına, akan elde edilen sertleşen yemek sosunun sulandırılmasıyla elde edilen sos

 

Cury: Bir tür Hint baharatı

 

Krema: Sıvı kaymak,sütün yüzeyinde  oluşan yağlı katman

 

Kre Onles: Yumurta sarısı ve sütten yapılan sos.Pasta ve dessertlerin yanında sos olarak verilir.

 

Crema Bör: Yumurta sarısı ve koyu şuruptan yapılan pastacılıkta kullanılan bir sos.

 

Crem Şanti: Sıvı kremaya şeker ve vanilya  ilave edilerek elde edilen krema.

 

Croten: Kızarmış ekmek;çorbalarda kullanılır… çeşitli biçimlerde  kesilerek şekil verilir.

 

Marine: Et, balık tavuğa yumuşatmak,dinlendirmek ve tat vermek için aromatik malzemelerle yapılan işlem… Etlere yapılan terbiye şekli.

 

Meyene: Az miktarda un ve tereyağı kavrulup soğutulur.Sosları koyulaştırmada kullanılır.(Çorbalarda soğutulma şekli)

 

Mirpua: Tavla zarı şeklinde doğrama şekli.

 

Meherek: Çırpılmış yumurta beyazınca şeker veya koyu şurup ilave edilerek elde edilen hamur veya yumurta beyazı, boza yapımında kullanılır.

 

Pandispanya : Pasta keki

 

Pane ekmek: Ekmek parçalarının yumurta ve galete unuyla kızartılması.

 

Parizye Alebi: Sebze ve meyvelerden top şeklinde süsleyici veya garnitürler çıkarmak için kullanılan ev aleti

 

Piyaz Şeklinde Doğrama: Yarım ay şeklinde ince ay şeklinde doğrama

 

Poşe: Malzemeyi sıvı içerisinde kaynama derecesine yakın bir noktada fakat kaynatmadan pişirme şekli

 

Roti: Fırında kızartılmış yiyecek maddesi

 

Roti Pişirme Usulü: Yiyecekleri kızgın fırında pişirme usulü

 

Savoyan: Hafif ateşte çırpılarak pişirilen krem haline getirilmiş yumurta sarısı.

 

Salamandıra :Gratine işini yapan bir alet, üstten çok çabuk pişirme işlemi yapar.

 

Sote: Haşlanmış sebzeleri tereyağı ile ısıtma ve karıştırma yöntemi. Hızlı ateşte az sürede yapılır.

 

Eskalop: İnce dövülmüş tavuk göğsü veya yağsız siniri alınmış dana eti

 

Frapi: Buzlu yada dondurulmuş olarak sunulan içki veya meşrubat

 

Konsome : Yağı alınmış berraklaştırılmış et suyu

 

Antipasto: İtalyan meze çeşitleri

 

Kef: Et suyunun pişerken üzerinde toplanan tortu

 

Malt: Bira yapmak üzere çimlendirilmiş daha sonra filizleri ve kökleri ayıklanmış arpadır.

 

Nitrat: Et ürünlerinde kırmızılığı ve dayanıklılığı arttırmak için kullanılır.

 

Pektin: Elma, ayva, limon gibi meyvelerin hücre sıvısında  doğal olarak bulunan bir madde. Jölemsi özellik kattığından reel ve marmelat yapımında kullanılır.

 

Safran: Renk ve koku veren şekerli bir tür pirinç lapası

 

Glasür: Pasta, kek ve tatlıların üzerini kaplamak için kullanılan çikolata veya şekerli maddelerle yapılan bir tür cila

 

Pazı: Hamur bezelerinin oklavayla açılmış hali.

 

Terbiye: Yumurta süt ve limon suyunun karıştırılmasından elde edilen, çeşitli çorbalarda, yemeklerde ve köftelerde kullanılan karışıma denir.

 

Boca Etmek: Tüm malzemeyi ilave ederek karıştırmak.

 

Erişte: İnce ince kesilerek kurutulan hamur

 

Mastika: Bir tür Yunan rakısı

 

Pelte: Nişasta ve  şekerin, meyve suyuyla pişirilerek soğutulmasından elde edilen bir tatlı türü

 

Soft Drink: Her türlü alkolsüz içeceklere verilen genel ad

 

Pilaki: Bol sarımsak, soğan, domates ve zeytinyağlı pişirilen bir tür yemek(Balık,Kurufasulye , Midye vb. ürünlerle hazırlanır)

 

Açık Büfe: Müşterilerin önceden hazırlanmış büfedeki yiyeceklerden tercih ettikleri miktarda alabildikleri düzenleme biçimi

 

Ağırlama Endüstrisi: Konaklama, hotel, motel, yiyecek içecek işletmeleri, eğlence ,dinlenme, gift shop vb. gibi sektörlerin tümü

 

Ala Carte: Yiyeceklerin siparişten sonra hazırlandığı her ürünün ayrı fiyattan satıldığı ve genelden daha pahalı yiyeceklerin sunulduğu menüler

 

Aparatif: Yemekten önce iştah açmak için ve içimi uzun sürmeyen alkollü içecekler

 

Arka Ofis: Otel ve restoranlarda müşteriyle doğrudan ilişki kurmayan mutfak, muhasebe vb. departmanlar

 

Artık: Yiyecek ve içeceklerde hazırlanırken oluşan menü kalemlerinde kullanılmayan parçalardır.

 

Banket: Ziyafet

 

Brunch: Çabuk hazırlanabilen kahvaltı türü hazır yiyeceklerden hazırlanan ürünler

 

Catering: Otel, lokanta ile vapur , uçak gibi uzun yol  taşıt araçlarında yolcuların  beslenmelerini karşılamak için ücretli yada ücretsiz verilen yiyecek, içecek hizmeti

 

Devirli Menü: Belirli zaman aralıkları ile tekrarlanan menü grubu

 

Etnik Restoran: Yalnızca belirli bir mutfağa ait yiyecek ve içeceklerin sunulduğu yerler

 

Fast Food: Vakti sınırlı olup açlığını yatıştırmak isteyen müşterilere hizmet sunmak amacıyla kurulan yiyeceklerin servise hazır halde bulundurulduğu ve hızla sunulabildiği işletme türüdür

 

Fix Menü: Aylarca yada uzun süreler için değiştirilmeyen statik menü

 

Fizibilite Çalışması: Bir işletmenin faaliyete geçmeden kurulacak tesisin maliyeti, beklenen verimliliği ve yapılacak işlerin planlarının yapıldığı çalışmaların toplamı

 

Gastronomi: Yemek bilimi

 

Kanepe: Yemeklerden önce ve sonra, seyyar kokteyllerde ve resepsiyonlarda ikram edilen birer lokmalık yiyecekler

 

Katkı Payı: Bir mal veya hizmetin satış fiyatından o malın üretilmesi için harcanan giderler toplamının düşülmesi sonrasında elde edilen marj

 

Kuver: Yiyecek ve İçeceklerin yenmesinde kullanılacak araç ve gereçlerin sırasıyla ve kurallara uygun olarak masaya yerleştirilmesi

 

Menaj: Tuz, karabiber, kürdan, peçete, zeytinyağı ve çeşnilerin genel adı

 

Moltan: Masa örtülerinin altına konulur. Kalın kumaştan yapılmış örtülerin masadan kaymasını önleyen parçalardır.

 

Ön hazırlık: Yiyeceklerin pişirilmeden önce tabi tutuldukları işlemlerin tümü.

Pos: Satış noktası anlamına gelmektedir. Restoranlarda her bir masa veya otellerin her bir barına verilen genel isim.

 

Relese: Genelde Fransız menüsünde yer alır. İştah açmak için çorbadan sonra sunulan iyice baharatlanarak yapılan et yemeği.

 

Saomallar: Menüde beğenilen ancak katkı payı düşük yiyecekler.

 

Sanitasyon: Yiyecek ve içeceklerin hazırlanıp sunulduğu alanların ve ekipmanların temizlenmesi, dezenfekte edilmesi.

 

Self-Servis: Müşterilerin bedelin ödeyerek aldığı yiyecek ve içecekleri,  hazırlandığı yerden alıp kendi servislerini kendilerinin yapmasıdır.

 

Sorunlular: Menüde beğenirliliği düşük katkı payı yüksek yiyecekler.

 

Spesiyal: Geleneksel sabah, öğle ve akşam menülerinden farklı içerik sunan  menü…

 

Standart Porsiyon: Aynı yemekten sipariş veren her müşteriye servis edilen yiyeceğin miktarının eşit olması.

 

Standart Reçete: Yiyeceklerin hazırlanışında kullanılan malzemelerin ve hazırlama yöntemlerinin ayrıntılı olarak yer aldığı reçetelerdir.

 

Table’d Hote Menü: 2 yada 3 çeşit yiyecek bulunduğu,  seçme şansı bulunmayan,  fix bir fiyatta satılan ve sipariş edildiği anda hazır bulunan menülerdir.

 

Tesellüm: İşletmeye gelen yiyecek ve içeceklerin sayılarak, ölçülerek ve tartılarak teslim alınması.

 

Troley(Geridon) :Restoranlarda yemek servisi yapmaya yarayan tekerlekli iki katlı araba.

 

Tuzaklar: Beğenilirliği ve katkı payı düşük olan menü…

 

Yıldızlar: Hem beğenirliliği hem de  katkı payı yüksek yiyeceklerin yer aldığı  Menü…

 

Tart : Altlık hamurla çemberde pişen pasta… Tartalet ise küçük olanına verilen isimdir.

 

Türüf: Toprağın içinden çıkarılan, siyah, yuvarlak, aromatik bir mantar türü…

 

Valovan: Yaprak hamuruyla yapılan kuş yuvasına benzeyen bir börek çeşidi…